زیان ایرانخودرو به بیش از ۱۳۰ هزار میلیارد تومان رسیده و این خودروساز بزرگ کشور را با چالشی جدی مواجه کرده است. در حالی که خصوصیسازی و ورود کنسرسیوم قطعهسازان به مدیریت این شرکت ، امیدهایی برای اصلاح وضعیت مالی آن ایجاد کرده، اما نگرانیها درباره تأثیر این تغییرات بر آینده صنعت خودرو همچنان پابرجاست. آیا این خصوصیسازی میتواند ایرانخودرو را از بحران مالی نجات دهد یا چالشهای جدیدی را به همراه خواهد داشت؟
بیت ران – در این گفتوگو، آرش محبینژاد، دبیر انجمن قطعهسازان کشور، به بررسی تحولات اخیر صنعت خودرو، وضعیت مالی ایرانخودرو، و تأثیر خصوصیسازی بر این شرکت پرداخته است. او با اشاره به زیان ایرانخودرو، بدهیهای انباشته، و سیاستهای نادرست قیمتگذاری، چالشهای این خودروساز بزرگ کشور را مورد بررسی قرار داده است.
وضعیت مالی ایرانخودرو؛ آیا این شرکت ورشکسته است؟
محبینژاد در پاسخ به این سؤال بیت ران که ارزش بورسی ایرانخودرو را امروز بررسی کردیم، ۱۰۵ هزار میلیارد تومان است. اگر بدهی ایران خودرو ۱۳۰ همت باشد، به یقین ایرانخودرو ورشکسته است. اما نکته اینجاست که چرا کروز باید یک شرکت ورشکسته را بخرد؟ گفت: «ورشکستگی ایرانخودرو از نظر قانونی و بر اساس ماده ۱۴۱ کاملاً قابل بررسی است. بدهی دو خودروساز بزرگ کشور بیش از ۴۵۰ هزار میلیارد تومان است و زیان انباشته ایرانخودرو به تنهایی ۱۳۰ هزار میلیارد تومان است. بنابراین، منطقی است که سهامداران و سرمایهگذاران به دنبال راهکاری برای جلوگیری از افزایش زیان باشند.»
خصوصیسازی ایرانخودرو؛ راه نجات یا چالش جدید؟
محبینژاد درباره فرآیند واگذاری ایرانخودرو توضیح داد:«این واگذاری در واقع یک انتقال مدیریت به کنسرسیومی از قطعهسازان بود، نه تصاحب کامل سهام. این کنسرسیوم شامل چندین شرکت است که برخی از آنها هیچ شراکت قبلی با یکدیگر نداشتهاند.»
وی تأکید کرد:«بر خلاف تصور برخی افراد، این واگذاری به معنای فروش ایرانخودرو به کروز نیست. بلکه مدیریت شرکت به این کنسرسیوم سپرده شده، در حالی که سهامداران همچنان حضور دارند و ترکیب سهام به گونهای است که هنوز بخش قابل توجهی از آن در اختیار دولت و سایر نهادهای مرتبط است.»
نقش شورای رقابت و دستگاه قضایی در این فرآیند
وی در مورد رأی شورای رقابت مبنی بر غیرقانونی بودن این انتقال مدیریت اظهار داشت:«اگر شورای رقابت نظری داشت، باید در همان دو ماه فرصت قانونی خود اعلام میکرد. اما این تأخیرها باعث شد که مجمع برگزار شود و حالا پس از تصمیمگیری، اعلام مخالفت کنند. به لحاظ حقوقی، رأی شورای رقابت مقدم بر رأی مجمع نبوده و اکنون تصمیمگیری نهایی با دستگاه قضایی است.»
وی ادامه داد:«اگر رأی محاکم قضایی مبنی بر لغو این واگذاری باشد، همه ملزم به تمکین هستند. اما اگر این تصمیم پابرجا بماند، مدیران جدید ایرانخودرو فعالیت خود را ادامه خواهند داد.»
زیان ایرانخودرو و تأثیر سیاستهای قیمتگذاری
محبینژاد در مورد سیاستهای قیمتگذاری خودرو گفت:«قیمتگذاری دستوری طی سالهای اخیر منجر به زیان بیش از ۵۰۰ هزار میلیارد تومانی در این صنعت شده است. اختلاف قیمت بین درب کارخانه و بازار آزاد باعث ایجاد رانت و سود غیرواقعی برای واسطهها شده است، در حالی که خودروسازان و مردم متضرر شدهاند.»
وی در مصاحبه با بیت ران افزود: «ما منحنی قیمت را در زنجیره تأمین خودروسازی داریم. مواد اولیه مانند فولاد، مس و آلومینیوم با قیمت جهانی و حتی بالاتر از قیمت خلیج فارس عرضه میشوند، در حالی که خودروساز مجبور است با قیمت دستوری خودرو را بفروشد. این تفاوت، صنعت خودرو را به شدت تحت فشار قرار داده است.»
آیا کنسرسیوم قطعهسازان میتواند زیان ایرانخودرو را جبران کند؟
محبینژاد در پاسخ به این نگرانی که آیا این کنسرسیوم صلاحیت اداره ایرانخودرو را دارد، گفت:«قطعهسازان از نزدیکترین افراد به صنعت خودرو هستند و نسبت به بسیاری از گروههای دیگر، اهلیت بیشتری دارند. نگرانی درباره رقابت میان قطعهسازان و خودروسازان قابل درک است، اما این موضوع در صورتی که چارچوب نظارتی مناسب تعیین شود، قابل مدیریت خواهد بود.»
وی تأکید کرد:«اهلیت در صنعت خودرو به معنی داشتن تجربه، توانایی تأمین مالی، و شناخت زنجیره تأمین است. قطعهسازان سالها در این صنعت فعالیت داشتهاند و برخلاف نهادهای مالی و سرمایهگذاری که صرفاً به دنبال سود کوتاهمدت هستند، نگاه آنها به توسعه و رشد پایدار است.»
بیشتر بدانید: زر ماکارون سایپا را میخرد؟ زلزله در صنعت خودرو در پیش است؟
در کانال آپارات بیت ران ببینید:
آینده ایرانخودرو و تأثیر خصوصیسازی بر کاهش زیان انباشته
محبینژاد درباره آینده خصوصیسازی در ایرانخودرو گفت:«اگر این روند به درستی اجرا شود، میتواند به نفع صنعت خودرو باشد. اما اگر مدیران جدید نیز همان سیاستهای دولتی گذشته را ادامه دهند، تفاوتی در عملکرد شرکت ایجاد نخواهد شد.»
وی افزود:«انتظار میرود که مدیران جدید بهجای اجرای دستورات دولت، به دنبال افزایش بهرهوری، بهبود کیفیت و کاهش هزینههای تولید باشند. اگر این اتفاق نیفتد، نمیتوان انتظار تغییر اساسی در وضعیت ایرانخودرو را داشت.»
بیشتر بدانید: ایران خودرو را بخش خصوصی آزاد کرد / حاشیههای مجمع ایران خودرو
نتیجهگیری: خصوصیسازی، راه نجات ایرانخودرو از زیان انباشته؟
محبینژاد در مصاحبه با بیت ران تأکید کرد:«در نهایت، همه چیز به نحوه مدیریت مدیران جدید بستگی دارد. اگر سیاستهای ناکارآمد گذشته ادامه یابد، این تغییرات هیچ فایدهای نخواهد داشت. اما اگر مدیران خصوصی، شفافیت و کارایی را افزایش دهند، این واگذاری میتواند نقطه عطفی برای صنعت خودرو باشد.»
وی افزود:«باید به این فرآیند فرصت داد، اما در عین حال، نهادهای نظارتی باید عملکرد این مدیران را رصد کنند تا از انحراف از مسیر اصلاحات جلوگیری شود.»
وی افزود:«انتظار میرود که مدیران جدید بهجای اجرای دستورات دولت، به دنبال افزایش بهرهوری، بهبود کیفیت و کاهش هزینههای تولید باشند. اگر این اتفاق نیفتد، نمیتوان انتظار تغییر اساسی در وضعیت ایرانخودرو را داشت.»
آیا ورود کرمان موتور به سایپا، صنعت خودرو را به انحصار میکشاند؟
وی درباره احتمال ورود کرمان موتور به سهام سایپا و تأثیر آن بر رقابت در بازار خودرو گفت:«ورود کرمان موتور به این عرصه میتواند منجر به شکلگیری دو قطب خودروسازی در ایران شود. یک طرف ایرانخودرو و کنسرسیوم قطعهسازان و در طرف دیگر سایپا و کرمان موتور. اگر این رقابت سالم باشد، میتواند کیفیت خودروها را افزایش دهد، اما اگر منجر به کنترل کامل بازار شود، ممکن است به ضرر مصرفکننده تمام شود.»
بیشتر بدانید: فولکس واگن آی دی یونیکس ID.UNYX در ایران رونمایی شد + قیمت
بیشتر بدانید: تانک ۳۰۰ شاسی بلند چینی با تواناییهای آفرود وارد بازار ایران شد
در کانال آپارات بیت ران ببینید:
